ΣΤΟΧΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΤΟΥ ΕΙΔΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ ΛΑΡΙΣΑΣ

Οι γενικοί στόχοι του Ειδικού Σχολείου δεν διαφέρουν από εκείνους του κανονικού Σχολείου, με την διαφορά ότι εδώ επιδιώκεται η ομαλή προσαρμογή των μαθητών, η προώθηση της αυτοεκτίμησης , η εξομάλυνση και η αυτοεξυπηρέτηση των παιδιών.
Στηριζόμενοι στην άποψη της ολιστικής και πλήρους αντιμετώπισης, ακολουθούμε το τρίπτυχο : Φροντίδα - Θεραπεία - Διδασκαλία .
Και υπάρχει διαλεκτική σχέση μεταξύ αυτών των τριών σταδίων, δηλ. η φροντίδα αποτελεί κατά κάποιο τρόπο θεραπεία και η θεραπεία - αποκατάσταση αποτελεί διδασκαλία-μάθηση και αντιστρόφως.
Τούτο φθάνει μέχρι και την προεπαγγελματική εκπαίδευση των μαθητών μας.

Στα πλαίσια του προγράμματος και παράλληλα με το εκπαιδευτικό προσωπικό, οι εκπαιδευτικοί συνεργάζονται άριστα με τις Ειδικότητες που με την άρτια επιστημονική τους κατάρτιση ασχολούνται σε ατομική ή μικροομαδική βάση με τους μαθητές.

Το Σχολείο μας υλοποιεί διάφορα Προγράμματα, όπως Πρόγραμμα Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης , σε συνεργασία με το Πανεπιστήμιο Αιγαίου, Πρόγραμμα Αγωγής Υγείας και οι μαθητές συμμετέχουν σε ποικίλες πολιτισμικές δραστηριότητες και στο κοινωνικό γίγνεσθαι γενικότερα, διότι αργότερα θα κληθούν να συνυπάρξουν στην κοινωνία αυτή, η οποία οφείλει να τα ενσωματώνει διαρκώς και όχι να τα περιθωριοποιεί. Οφείλει δηλ. να αναγνωρίζει την ιδιαιτερότητα και την διαφορετικότητά τους , να αποδέχεται την κατάσταση αυτή , ώστε να μην παρατηρούνται φαινόμενα κοινωνικού ρατσισμού και αποκλεισμού.

Στρατηγικός στόχος του Ειδικού Σχολείου επομένως παραμένει η ένταξη-ενσωμάτωση των ΑμΕΑ στο κοινωνικό γίγνεσθαι, καθώς και η αφύπνιση και ευαισθητοποίηση της κοινωνίας των πολιτών. Το Σχολείο μας συνεργάζεται με το Πανεπιστήμιο Βόλου, Τμήμα Ειδικής Αγωγής, με το Τμήμα Νοσηλευτικής των ΤΕΙ νομού Λάρισας και Σχολές Υγείας και Κοινωνικών Υπηρεσιών, όπου οι φοιτητές έρχονται τακτικά για ενημέρωση και πρακτική εξάσκηση στον τομέα της Ειδικής Αγωγής, με τα Διδασκαλεία Μετεκπαίδευσης στην Ειδική Αγωγή των Εκπαιδευτικών Π.Ε., αλλά και με τα ΤΕΕ του νομού Λαρίσης.

Στόχος μας επίσης είναι η επέκταση της λειτουργίας του Σχολείου μας σε Ολοήμερο Ειδικό Σχολείο, επειδή αυτό θα εξυπηρετήσει πολλές οικογένειες, αλλά και τα ίδια τα παιδιά.

ΤΟ ΝΟΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΓΙΑ ΑΜΕΑ ΣΕ ΔΙΕΘΝΕΣ , ΑΛΛΑ ΚΑΙ ΣΕ ΕΘΝΙΚΟ ΕΠΙΠΕΔΟ

1. Ο Οργανισμός Ηνωμένων Εθνών (ΟΗΕ) με Απόφαση της Γενικής Συνέλευσής του είχε κηρύξει την 10-ετία 1983-1993, ως 10-ετία των ΑμΕΑ και το 1992 καθιέρωσε την 3η Δεκεμβρίου ως Παγκόσμια Ημέρα των ΑμΕΑ. Με την Απόφαση αυτή ο ΟΗΕ καλούσε τα κράτη-μέλη να εφαρμόσουν τις αρχές της Απόφασης για ισότητα ευκαιριών και δικαιωμάτων των ΑμΕΑ.
2. Το Συμβούλιο της Ευρώπης στις 9.4.1992 στην 474η Συνεδρίαση της Ολομέλειάς του, ψήφισε την Συνθήκη 6/92 για τα δικαιώματα των ΑμΕΑ, με σημαντικότερο εκείνο της διαφορετικότητας, της πρόσβασης στην Εκπαίδευση και επαγγελματική κατάρτιση, την συμμετοχή στο κοινωνικό γίγνεσθαι και της αξιοπρεπούς διαβίωσης.
3. Η Ευρωπαϊκή Ένωση εξέδωσε νόμο -Οδηγία 156/1993- στις 9 Μαρτίου 1993, σύμφωνα με τον οποίο τα κράτη-μέλη έχουν την υποχρέωση να λάβουν όλα εκείνα τα αναγκαία μέτρα για την ομαλή ενσωμάτωση των ΑμΕΑ στην οικονομική, πολιτική κοινωνική και πολιτισμική ζωή της χώρας τους, στην καταπολέμηση του ρατσισμού σε βάρος των ατόμων αυτών, καθώς και στην δυνατότητα συμμετοχής τους στη ζωή, στον Πολιτισμό, στην δημιουργία.
4. Η Βουλή των Ελλήνων, ύστερα από αυτά , με ομόφωνο ψήφισμά της, το 1996 , κατέστησε νόμους του κράτους τις παραπάνω Διεθνείς Συνθήκες.

Σε εθνικό επίπεδο, η Ειδική Αγωγή παρέχεται στα πλαίσια των στόχων της Γενικής Αγωγής, όπως ορίζεται για πρώτη φορά, στον Νόμο-πλαίσιο, Ν.1566/1985. Στη συνέχεια ψηφίστηκε και ισχύει ο Νόμος-πλαίσιο , 2817/2000 περί Ειδικής Αγωγής, που προβλέπει και την ίδρυση και λειτουργία των ΚΔΑΥ σε κάθε νομό της χώρας, με αντίστοιχη στελέχωση.

Τέλος στην έδρα της Ευρωπαϊκής Επιτροπής- της COMMISSION- στις Βρυξέλλες υπάρχει Γενική Διεύθυνση που ασχολείται με την προώθηση της επαγγελματικής κατάρτισης των ΑμΕΑ, προάγει την έρευνα και χρηματοδοτεί προγράμματα που συμβάλλουν στην αρτιότερη αγωγή των νέων με ειδικές ανάγκες και ικανότητες.

ΑΙΣΙΟΔΟΞΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ

Υπάρχει μία αισιοδοξία για το μέλλον που απορρέει από την πεποίθηση ότι όλοι οι άνθρωποι μπορούν να αλλάξουν, αλλά και έρευνες και στατιστικά δεδομένα που αποδεικνύουν ότι όσα περισσότερα επενδύσουν τα κράτη σε υλικοτεχνική υποδομή, εξοπλισμό και στελέχωση με εξειδικευμένο διδακτικό και Ειδικό προσωπικό στις ΣΜΕΑ , τόσο θετικότερη αποτελεσματικότητα θα έχουμε. Κάθε πλήρες πρόγραμμα αγωγής των ΑμΕΑ περιλαμβάνει ποικιλία εκπαιδευτικών μονάδων και υπηρεσιών για την σωστή αντιμετώπιση κάθε μορφής και κάθε βαθμού βαρύτητας των περιπτώσεων.

Σχεδόν σε όλες τις χώρες της ΕΕ προωθείται με διάφορες μορφές το μοντέλο της συνεκπαίδευσης, δηλ. μία " διαδικασία σύγκλισης σε ένα ' Σχολείο για όλους '"- όπως είναι η κυρίαρχη άποψη σήμερα, και βέβαια όπου αυτό είναι εφικτό. Βασική αρχή είναι ότι η έμφαση -όπως το διατύπωσε και ο Arnold Gessell, πρέπει να δίδεται επί του "κανονικού" ενός εκάστου ατόμου και όχι επί του "παθολογικού". Με άλλα λόγια , θα βλέπουμε πάντα την θετική πλευρά κάθε περιστατικού και ότι όλα μπορούν να μετατραπούν από το αρνητικό στο θετικό.

Η ενσωμάτωση μπορεί να παρουσιαστεί με πολλές μορφές, που να εξυπηρετούν τον σκοπό της συμμετοχής των ΑμΕΑ σε κοινές δραστηριότητες και να επεκτείνεται από την πλήρη εκπαίδευσή των μέσα σε κανονική τάξη συνομηλίκων μαθητών, έως και την πλήρη φοίτηση σε Ειδικό Σχολείο.

Είναι γνωστό όμως ότι η βαριά νοητική καθυστέρηση συνοδεύεται συχνά από μεγάλο αριθμό οργανικών διαταραχών , όπως οι πνευμονικές παθήσεις, νεφροπάθειες, η σπαστικότητα, η τετραπληγία, οι διαταραχές ακοής και όρασης, καθώς και διάφορα προβλήματα προσαρμογής, όπως η επιθετικότητα, οι αυτοτραυματικές τάσεις κλπ. Για τον λόγο αυτόν παρά τις επιφυλάξεις που εκφράζονται από μερικούς κύκλους για την εκπαίδευση των ΑμΕΑ σε Ειδικά Σχολεία , εν τούτοις οι περισσότεροι παραδέχονται σήμερα διεθνώς -και αυτό εφαρμόζεται στην πράξη- ότι το Ειδικό Σχολείο εξακολουθεί να αποτελεί την καταλληλότερη εκπαιδευτική μονάδα για τις περιπτώσεις που προανέφερα.

Το Ειδικό Σχολείο Λάρισας έχει καλή υποδομή και παρέχει ειδική εκπαίδευση σε μαθητές με νοητική καθυστέρηση, με αυτισμό και άλλα σύνδρομα. Βασική μας αρχή είναι ότι : Η Ειδική Αγωγή δεν είναι μία απλή εκπαιδευτική διαδικασία μόνον, αλλά είναι ταυτόχρονα μία εξελικτική πορεία και βοήθεια και μία βοήθεια ζωής.

Σύμφωνα με τις θέσεις της UNESCO, οι ειδικές ανάγκες στην τάξη και οι ατομικές διαφορές των παιδιών - όποιες και αν είναι αυτές -θεωρούνται σήμερα ιδιαιτερότητες που προκαλούν το ενδιαφέρον μας και όχι πηγές προβλημάτων που ζητούν τον οίκτο μας. Πάντως η συνεκπαίδευση παιδιών με και χωρίς προβλήματα μάθησης και συμπεριφοράς σε "ένα σχολείο για όλους" -όπως προανέφερα- είναι ένας βασικός στόχος της σύγχρονης εκπαιδευτικής πολιτικής πολλών κρατών σε ολόκληρο τον κόσμο, όπως και στην χώρα μας.

Με την συνεκπαίδευση των παιδιών , εκτός των άλλων, εννοούμε την δημιουργία καταστάσεων κοινής ζωής και μάθησης, δηλ. συνάφεια στην καθημερινή ζωή και συμμετοχή, διότι αλλιώς κάθε μορφή ένταξης ή συνεκπαίδευσης δεν θα είναι ουσιαστική, αλλά μία θεωρητική ουτοπία.

Ο στόχος είναι μακροπρόθεσμος και διαρκής και η διαδικασία σύγκλισης σε " ένα Σχολείο για όλους " απαιτεί αλληλεγγύη στο κοινωνικό σύνολο, πνεύμα αλληλοαποδοχής στην κοινή συμβίωση, ώστε να αρθούν κάθε μορφής διαχωρισμοί και αποκλεισμοί. Να υπενθυμίσω ότι στην Αρχαία Αθηναϊκή Δημοκρατία οι άνθρωποι σε κάποια μορφή αναπηρίας έπαιρναν σύνταξη από το κράτος. Σήμερα είναι καθολική η απαίτηση για εκπαίδευση και επαγγελματική αποκατάσταση των ΑμΕΑ.

Και αυτό είναι δυνατόν να συμβεί, με κατάλληλα μέτρα και κοινή προσπάθεια, κατά το πρότυπο: " εσύ μπορείς, εγώ μπορώ ".

Το παράδειγμα ενός τυφλού και ενός παράλυτου σε ένα σταυροδρόμι είναι χαρακτηριστικό, όπου ο μεν τυφλός δεν ξέρει προς τα πού είναι η πόλη, όπου θέλει να πάει, ο δε παράλυτος, ξέρει μεν, πού είναι η πόλη, αλλά δεν μπορεί να περπατήσει. Ύστερα από συνεννόηση μεταξύ τους, ο τυφλός σηκώνει στις πλάτες του τον παράλυτο, ο οποίος τον καθοδηγεί και έτσι έφθασαν στον προορισμό και οι δυο τους. Τούτο σημαίνει κοινή προσπάθεια από όλους, αντιμετώπιση των προβλημάτων και συνεργασία, πρωτίστως όμως Οικογένειας-Σχολείου-Πολιτείας.

Από όλους εμάς που εργαζόμαστε στην Ειδική Αγωγή (εκπαιδευτικούς και προσωπικό Ειδικοτήτων ) χρειάζεται πάντοτε περισσότερη ευαισθησία, αλλά και αίσθημα ευθύνης και συστράτευσης σε έναν κοινό σκοπό, τον οποίον υπηρετούμε με σθένος, αποφασιστικότητα και αισιοδοξία.